به گزارش خبرنگار مهر، سالهاست سينماي ايران از مشكلات فراواني رنج مي برد، اين مشكلات موجب شده تا رفته رفته هنر هفتم كه از قدمت طولاني در ايران برخوردار است مخاطبان خود را از دست بدهد و كم كم شاهد سالن هاي خلوت و گاهی بدون تماشاگر سينما در مناطق مختلف کشور بویژه شهرستانها باشيم.
به اعتقاد بسياري از كارشناسان سينما، يكي از مشكلات اساسي در سينماي ايران، نبود فيلمنامه هاي خوب و جدي است كه اين معضل موجب شده است بسياري از فيلمهاي ما فاقد هرگونه پيام خاص و بار ارزشي باشد و مخاطب را از سینما دور کند.
در این میان افزایش شبکه های ماهواره ای که به راحتی و رایگان در اختیار میلیونها مخاطب است نیز به رکود بازار سینما کمک کرده اما آنچه بیش از هر چیز سینما را از رونق انداخته بی توجهی به مشکلات این صنعت و عدم حمایت های جدی از سینماداران به عنوان فعالان بخش فرهنگی کشور است.
در هفته های اخیر خبرهایی به گوش رسید که یکی از سینماهای مدرن قزوین که چندسالی است با هزینه های سنگین نوسازی شده و از فضایی بسیار مناسب برخوردار است در آستانه تعطیلی قرار گرفته و قادر به تامین هزینه های خود نیست.
این شنیده ها بهانه ای شد تا با بررسی موضوع به علتهای کاهش استقلال مردم از سینما و بی رونقی این صنعت بپردازیم.
استان قزوین با جمعیتی بیش از یک میلیون و 200 هزار نفر دارای چهار سینما در شهر قزوین است و شهرستانهای آن فاقد سینما هستند که هر چهار سینمای آن (ملت، مهتاب، بهمن و کانون ویژه کودکان) با مشکلاتی دسته و پنجه نرم می کنند.
سینما ملت به دلیل تعمیرات، مدت دو سال است که تعطیل شده و هنوز بازگشایی نشده است و گفته می شود صاحب آن قادر به تامین هزینه های نوسازی و بازگرداندن آن نیست هرچند برخی موانع میراث فرهنگی نیز مانع کار شده است.
سینما بهمن نیز که تحت نظارت حوزه هنری قرار دارد گاهی فیلمهای روز را پخش می کند اما شاید به دلیل وابستگی به حوزه هنوز از پا نیفتاده و خود را سرپا نگه داشته تا تیرهای افزایش هزینه در آینده گریبانگیرش شود هر چند گاهی نیز برای همایش ها و مراسم خاص و شب شعر مورد استفاده قرار می گیرد.
سینما کانون هم که متعلق به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است که دغدغه فروش ندارد و برای نمایش فیلمهای ویژه کودک استفاده می شود و محل برپایی جشنواره های کودکان است.
در این میان یکی از سینماهای مدرن قزوین با نام مهتاب که به تجهیزات سمعی و بصری روز دنیا و پخش دالبی مجهز شده و در روزهای نخست بازسازی این امید را در مردم ایجاد کرد که قزوین نیز با داشتن سینمایی مدرن می تواند با استقبال تماشاگران مواجه شده و این صنعت در این استان رونقی دوباره خواهد یافت دچار مشکلاتی جدی در تامین هزینه های خود شده و امکان تعطیلی آن جدی است.
محمدرضا بصیری سینمادار باسابقه قزوینی در گفتگو با خبرنگار مهر از دغدغه ها و دل مشغولی های خود گفت.
وی در خصوص هزینه های تجهیز و نوسازی سینما مهتاب بیان کرد: در سال 87 حدود 400 میلیون تومان برای خرید برخی تجهیزات سمعی و بصری هزینه کردیم تا شاید بتوانیم افراد بیشتری را جذب سینما کنیم.
وی با اشاره به علت نداشتن انگیزه لازم برای مدیریت سینما و مطرح شدن تعطیلی آن اظهار داشت: باور کنید قصد داشتم پس از وفات حضرت علی (ع) سینما را تعطیل کنم که مسئولان ارشاد گفتند با دادن تسهیلات کمک می کنیم تا مشکلات حل شود و اجازه ندادند که دست از کار بکشیم و شاید اگر حمایت های آقای مس چی مسئول موسسه سینمایی شهر وابسته به وزارت ارشاد نبود امروز این سینما تعطیل شده بود.
این سینمادار یادآور شد: 190 میلیون تومان تسهیلات به ما پرداخت کردند تا مشکلات را حل کنیم که 40 میلیون تومان هم اخیرا دادند که از آنها سپاسگزاریم اما اینها مسکن است و چاره اصلی برای درمان مشکلات ما نیست.
وی گفت: تنها سینمای تاکستان هم متعلق به من بود اما چون قدرت مالی نداشتم به قیمت 20 میلیون تومان آن را فروختم تا بیشتر متضرر نشوم.
مشکلات ریشه ای در سینما به سیاست گذاری ها بر می گردد
بصیری یادآور شد: متاسفانه استقبال از سینما مثل سابق نیست و فیلم های با کیفیت ساخته نمی شوند و در حوزه کمدی همه در یک لاین حرکت می شود شما همین الان به داخل سینما بروید ببینید چقدر استقبال شده است، ما مشکلات ریشه ای در سینما داریم که به موضوع کلان سیاستگذاری ها بر می گردد.
بصیری که 54 سال در حوزه سینما سابقه فعالیت دارد می گوید در گذشته استقبال از فیلم های جنگی و دفاع مقدس فوق العاده بود و برای سینماداران هم راضی کننده بود.
وی در خصوص تبلیغات مناسب برای رونق گرفتن سینما در قزوین اظهارداشت: متاسفانه هزینه های تبلیغاتی در تلویزیون سنگین است و قادر به تامین آن نیستیم در حالی که اگر حمایت لازم حداقل در بخش تیزرها با تخفیف مناسب صورت گیرد می تواند کمک موثری برای رونق این صنعت و استقبال مردم از فیلمها داشته باشد.
هر سانس 9 هزار تومان فروش سینما/ شهرداری همراهی نمی کند
بصیری از رقمی در فروش سینما در یک سانس صحبت می کند که قیمت یک پرس غذای معمولی است و نگرانی ها را دوچندان می کند.
وی می گوید: باور نمی کنید اما گاهی در هر سانس 9 هزارتومان فروش داریم که ما را از انجام هر کاری باز می دارد چه برسد به پرداخت هزینه های تبلیغی که در همین راستا از شهرداری درخواست کردیم در سه نقطه شهر فضای بیلبوردی در اختیار سینماداران شهر قرار دهند تا با هزینه خودمان تبلیغ کنیم که همراهی نکردند در حالی که هزینه های سنگینی برای مراسم مختلف مصرف می شود که قبول داریم مهم و ضروری است اما مگر سینما، کاری غیر فرهنگی است که کمک نمی کنند.
این سینما دار قدیمی که خستگی ناشی از تحمل مشکلات از صحبتها و چهره اش کلملا هویداست، اضافه کرد: تعطیلی سینما سرانجامی جز گرایش جوانان به شبکه های ماهواره ای و پرسه زدن های غیر ضروری در شهر را به دنبال نخواهد داشت و این موضوع نگران کننده است.
از بصیری در خصوص راهکارهای حمایت نهادها و ادارات پرسیدیم، گفت: متاسفانه با توجه به تسهیلاتی که با ارائه بلیت های نیم بها به ادارات داده ایم مشاهده می شود برخی کارمندان پس از چند ماه برای دیدن فیلمی مراجعه می کنند که دیگر اعتبار ندارد و با کلی کلنجار و بحث و جدل مجبور می شویم اجازه دهیم فیلم رایگان ببینند و به جای حمایت باز هم متضرر می شویم.
فیلم خوب، فروش خواهد داشت
وی با اشاره به فیلم "گذشته" ساخته اصغر فرهادی گفت: این فیلم در شش سانس 300 هزار تومان و در یک ماه 8.5 میلیون تومان فروش داشت که حدود نیمی از آن به سینمادار می رسید و می توانست اقتصاد ما را دچار تغییر و تحول کند اما مگر در سال چند فیلم با این ویژگی داریم که برای سینما سودآور باشد.
پردیس سینمایی بخشی از مشکلات را حل می کند
بصیری یادآور شد: یکی از طرحها که برای جلوگیری از ورشکستگی در سینما ارائه کردیم طرح پردیس سینمایی بود تا بتوانیم فضایی را برای کافی شاپ و بوفه برای تامین بخشی از هزینه ها اختصاص دهیم که در یک مرحله موافقت شد و گفتند باید سه متر عقب نشینی کنید که دیگر فضایی برای ما نمی ماند اما روبروی ما به یک برج تجاری مجوز ساخت دادند که یک متر هم عقب نشینی نکرده است و این نگاه ما را عذاب می دهد.
وی گفت: درآمد ما از مانتوفروشی هم کمتر است و باید ماهانه چهار تا پنج میلیون تومان هزینه های آب، برق، گاز، تلفن، کارکنان و سایر امور را بدهیم و در هر سانس شاهد حضور چهار نفر باشیم.
وی بیان کرد: اگر فیلم های خوب و مخاطب پسند اکران شود می توان تا 90 میلیون تومان در سال فروش داشت و امیدوار بود که در کنار تامین هزینه ها به زندگی خودمان هم سروسامان دهیم اما فقط عشق و علاقه به کار و هدر دادن عمرمان در این صنعت باعث شده تا به سختی دست از آن بکشیم اما اگر شرایط به همین منوال پیش برود و حمایت جدی نشویم به تدریج خانه نشین خواهیم شد.
سینما مدرن شده اما مردم فیلم خوب می خواهند
به سراغ تعدادی از شهروندان می رویم تا ببینیم چرا کمتر از سینما استقبال می شود یکی از دانشجویان در این باره گفت: برخی از فیلمها که در تهران اکران می شود و می تواند در شهرستانها هم مخاطب خود را جذب کند با مخالفتهایی سیاسی برای اکران مواجه می شود که این موضوع ضربه دیگری بر پیکر سینماست زیرا ما هم دوست داریم در شهرمان فیلم های اکران روز را ببینیم.
یکی از بانوان می گوید: فیلمهایی که اکران می شود از آنجا که با واقعیتها و مشکلات کنونی جامعه سنخیتی ندارد، نمی تواند مخاطب را به خود جلب کند که در این زمینه به مهندسی فرهنگی نیازمندیم تا سینما از این وضعیت خارج شود.
فیلمها متناسب با نیاز جامعه و سلیقه مخاطب نیست
یکی از کارمندان در این مورد اظهار داشت: گاهی یک فیلم می تواند تاثیر زیادی حتی چندین برابر یک سخنرانی در تغییر نگاه افراد یک کشور ایجاد کند و این ظرفیت و توان سینماست که ما کمتر به صورت حرفه ای از آن استفاده کرده ایم در حالی که از این ابزار فرهنگی می توانیم به نحو مطلوب بهره برداری کنیم و به سود اقتصادی هم دست یابیم.
وی افزود: وقتی همه داستانها مربوط به ازدواج است و شما می توانید آخر فیلم را حدس بزنید نباید انتظار داشت کسی به سینما برود.
مشکلات سینما کلان و کشوری است
معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: وضعیت فعلی سینما در قزوین به مشکلات کلان کشور مربوط است و بومی نیست اما ما وظیفه خود می دانیم آنچه در توان داریم برای حمایت از سینما انجام دهیم.
مهدی رمضانی افزود: در سالهای اخیر تلاش کردیم با بهسازی سینماها فضایی مناسب را برای حضور راحت و بیشتر مردم فراهم کنیم تا ضمن تکریم علاقمندان سینما به رونق این صنعت کمک شود.
رمضانی یادآور شد: سینما ملت قزوین شرایط مناسبی نداشت و مسئولان این سینما موظف شدند آن را بازسازی کنند که متاسفانه روند نوسازی متوقف شده است اما سه سینمای دیگر شرایط خوبی دارند و مردم را راضی کرده اند.
تعریف سبد فرهنگی برای مردم
معاون فرهنگی ارشاد استان قزوین معتقد است برای مردم باید سبد فرهنگی تعریف شود و سینما در این حوزه قرار گیرد و با برنامه ریزی کلان اقدام لازم برای حمایت از این صنعت انجام شود تا شاهد تعطیلی سینما نباشیم.
رمضانی تصریح کرد: مشکلات اقتصادی و کاهش درآمد مردم هم در کاهش مراجعه به سینما موثر است اما مهمتر از آن ضعف در فیلمنامه و موضوع فیلمهاست که فاصله مردم با سینما را بیشتر کرده است.
وی گفت: فیلم خوب در همه شرایط مخاطب خاص خود را دارد و مردم را به سینما می کشاند اما تبلیغات تلویزیونی هم نقش مهمی در این بخش دارد و ما شاهدیم تیزر فیلمهایی که از تلویزیون پخش شده فروش قابل توجهی داشته اند که باید در این زمینه مسئولان چاره ای بیندیشند.
این مسئول بیان کرد: فیلم خوب، تبلیغ مناسب، کمک های حمایتی در قالب بسته های فرهنگی از راهکارهای رونق سینما در استان است که می تواند مورد پیگیری و توجه قرار گیرد.
رمضانی یادآور شد: در برنامه چهارم دستگاهها مکلف بودند نیم درصد از اعتبارات خود را در حوزه فرهنگی هزینه کنند که با مکاتبه با ادارات موضوع بلیت نیم بها را مطرح کردیم که کلمه الزام به مجاز تغییر یافت و نتایج خوبی به دست نیامد اما در خصوص تداوم توزیع بلیت های نیم بها آماده همکاری هستیم تا به سینماداران کمک شود.
برپایی جشنواره های فیلم حداقل کمک به رونق سینما
معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین بیان کرد: جشنواره فیلم فجر در قزوین گردش مالی خوبی را برای سینماداران ایجاد کرد و با استقبال خوب مردم هم مواجه شد که باید این روند تداوم یابد که در همین راستا جشنواره فیلم کودک را بزودی در قزوین برگزار خواهیم کرد تا رابطه مردم با سینما بهتر شود و این صنعت رونق بیشتری بگیرد.
بحث سینما در کشور به حدی جدی است که وزیر فرهنگ و ارشاد در اولین روزهای حضور خود به این مسئله ورود کرد و در خصوص رونق سینما اعلام کرد "ما باید فیلمسازان را تشویق کرده و مسائل و مشکلات سینماگران را حل کنیم و از بعضی خرده گیری های نابجا پرهیز کنیم تا سینماگران بتوانند محصولات خود را تولید کنند و فیلم آنها هم در داخل و هم در خارج از کشور اقتصادی شود تا فیلم ها به عنوان محصول اقتصادی بازار خود را پیدا کنند".
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای رفع مشکلات موجود در سینما هم گفت "باید مجموعه مشکلاتی که در حوزه سینما وجود دارد را بررسی کنیم و ببینیم چگونه می توانیم آنها را رفع کنیم اما با توجه به پتانسیلی که در کشور وجود دارد، برای کار فیلمسازی باید بیشتر از اینها سرمایه گذاری کرد در حالی که امروز قادریم حداقل 100 فیلم در سال بسازیم این تعداد بسیار کم شده که این موضوع خسارت بزرگی به کشور و جامعه هنری است.
به هر روی، هرچند سخنان وزیر جدید ارشاد امیدوار کننده است اما به نظر می رسد برای جلوگیری از تعطیلی حتی یک سینما با برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت در کوتاهترین زمان ممکن باید دست حمایت بر سر سینماگرانی کشید که تنها علاقه و وابستگی شغلی و نیز سرمایه گذاری های کلان در این حوزه موجب شده تا دیگر قادر به جدا شدن از این شغل نباشند اما نگرانند که هر روز به علت ناتوانی در پرداخت هزینه ها ناگزیر شوند از رفیق دیرین خود جدا شوند که این کار صدمات جبران ناپذیری به صنعت مهم سینما، افزایش بیکاری و هدر رفت میلیاردها تومان سرمایه گذاری و سرخوردگی جوانان با جدایی از بستری فرهنگی برای سرگرمی و تفریح خواهد زد.
اگر بپذیریم که سینما دیگر درآمدزا نیست می توان امیدوار بود که مسئولان فرهنگی با چاره اندیشی عاجل و حمایت مناسب از سینماگران و استفاده از راهکارهایی عملی در این مسیر حرکت کنند که در این میان استفاده از راه حل و نظرات خود سینماگران نیز کاری پسندیده و منطقی است.
صدور مجوز پردیس برای سینماداران در تامین بخشی از هزینه ها، تسهیلات بلند مدت کم بهره، تخفیف ویژه در پخش تیزرهای تلویزیونی فیلمها، اختصاص مکانهایی برای تبلیغ رایگان فیلمهای سینما در نقاط مختلف شهر، پرداخت یارانه و کاهش هزینه های برق، توزیع بلیت های رایگان در مناسبت ها بین کارمندان، دانش آموزان و دانشجویان، اکران فیلم های روز همزمان با پایتخت، برگزاری جشنواره های سینمایی و فیلم های کوتاه و مناسبتی و تخصصی از راهکارهایی است که تعطیلی سینما را به تاخیر خواهد انداخت.
.....................................
گزارش از محمدرضا جباری
نظر شما